دکتر روزیتا مرادپور

ریزش مو یک علامت شایع است و می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد.

هر تار مو چرخه‌ای شامل رشد، گذار و استراحت دارد و ریختن تعداد محدودی مو در طول روز طبیعی است. زمانی که تعداد زیادی از فولیکول‌ها وارد مرحله ریزش شوند یا فولیکول‌ها به‌تدریج کوچک شوند، تراکم مو کاهش پیدا می‌کند.

ریزش مو ممکن است ناگهانی یا تدریجی باشد.

در بعضی افراد تمام پوست سر کم‌پشت می‌شود و در بعضی دیگر الگوی مشخصی مانند عقب رفتن خط رویش یا کاهش تراکم فرق سر دیده می‌شود.

زمینه ژنتیکی یکی از مهم‌ترین علل ریزش تدریجی مو در مردان و زنان است.

بیماری شدید، تب، جراحی، کاهش وزن سریع، استرس جسمی، کمبود آهن، بعضی داروها و اختلال عملکرد تیروئید نیز می‌توانند باعث افزایش ریزش مو شوند.

برخی بیماری‌های خودایمنی مانند آلوپسی آره‌آتا باعث ایجاد نواحی مشخص بدون مو می‌شوند.

بیماری‌های التهابی پوست سر نیز ممکن است با ریزش مو همراه باشند و بعضی از آن‌ها در صورت درمان نشدن می‌توانند به آسیب دائمی فولیکول منجر شوند.

• افزایش موهای ریخته‌شده هنگام شست‌وشو یا شانه کردن یکی از شکایت‌های رایج است.
• بازتر شدن فرق سر، عقب رفتن خط رویش، کاهش ضخامت موها یا دیده شدن بیشتر پوست سر نیز ممکن است اتفاق بیفتند.
• اگر ریزش همراه با قرمزی، خارش، درد یا پوسته‌ریزی باشد، احتمال بیماری پوست سر نیز مطرح می‌شود.
• ریزش کامل مو در یک ناحیه مشخص نیز نیازمند بررسی جداگانه است.

درمان به علت بستگی دارد.

در ریزش موی ارثی، داروهایی مانند ماینوکسیدیل در بعضی بیماران استفاده می‌شوند.

در مردان مبتلا به ریزش موی آندروژنتیک، درمان‌های دیگری نیز ممکن است بر اساس شرایط فرد مطرح شوند.

اگر کمبود آهن، اختلال تیروئید یا بیماری دیگری علت ریزش باشد، اصلاح علت زمینه‌ای اهمیت دارد.

در افرادی که الگوی ریزش مناسب و بانک موی کافی دارند، کاشت مو می‌تواند یکی از گزینه‌ها باشد.

ریزش ناگهانی، شدید یا موضعی بهتر است بررسی شود.

وجود التهاب یا زخم پوست سر، ریزش ابرو و مژه یا کاهش سریع تراکم نیز از مواردی هستند که نیاز به ارزیابی دارند.

ریزش مویی که بیش از چند ماه ادامه پیدا کرده نیز بهتر است تنها با مکمل یا روش‌های زیبایی خودسرانه درمان نشود.

• تشخیص زودتر علت اهمیت دارد.
• رژیم غذایی متعادل و جلوگیری از کاهش وزن شدید می‌تواند در بعضی انواع ریزش کمک‌کننده باشد.
• استفاده بیش از حد از حرارت، کشیدن مداوم موها و مواد شیمیایی آسیب‌زا نیز می‌تواند به ساقه یا فولیکول مو آسیب وارد کند.

ریزش موی آندروژنتیک یا ریزش موی ارثی یکی از شایع‌ترین انواع کم‌پشتی مو است.

در مردان معمولاً کاهش مو از شقیقه‌ها و قسمت بالای سر آغاز می‌شود.

در زنان بیشتر بازتر شدن فرق سر و کاهش منتشر تراکم در قسمت فوقانی سر دیده می‌شود.

عوامل ژنتیکی و حساسیت فولیکول مو به هورمون‌های آندروژنی نقش اصلی دارند.

فولیکول‌های حساس به‌تدریج کوچک‌تر می‌شوند.

در نتیجه موهای ضخیم جای خود را به موهای نازک و کوتاه‌تر می‌دهند.

این فرایند معمولاً تدریجی است و می‌تواند سال‌ها ادامه پیدا کند.

• در مردان عقب رفتن خط رویش و کم‌پشتی قسمت فرق و تاج سر شایع است.
• در زنان معمولاً خط جلوی مو تا حد زیادی باقی می‌ماند اما تراکم پشت آن کاهش پیدا می‌کند.
• در مراحل اولیه ممکن است فرد بیشتر متوجه نازک شدن تارهای مو شود تا ریزش شدید.

درمان دارویی در بسیاری از بیماران با هدف کاهش سرعت پیشرفت بیماری و حفظ فولیکول‌های موجود انجام می‌شود.

ماینوکسیدیل یکی از درمان‌های شناخته‌شده است.

در برخی مردان داروهای دیگری نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرند.

در بیمارانی که بخش قابل‌توجهی از موها از بین رفته اما بانک موی مناسبی دارند، کاشت مو می‌تواند برای بازسازی مناطق کم‌پشت مطرح شود.

مراجعه در مراحل اولیه می‌تواند اهمیت داشته باشد؛ زیرا حفظ فولیکول‌های موجود معمولاً آسان‌تر از بازسازی منطقه‌ای است که فولیکول‌های آن تا حد زیادی از بین رفته‌اند.

• اگر درمان دارویی انتخاب شود، استمرار درمان اهمیت دارد.
• قطع بسیاری از درمان‌ها ممکن است باعث از بین رفتن تدریجی اثر آن‌ها شود.

با افزایش سن تنها سطح پوست تغییر نمی‌کند.

چربی زیر پوست، استخوان‌های صورت، رباط‌ها و بافت‌های نرم نیز دچار تغییر می‌شوند.

کاهش یا جابه‌جایی چربی می‌تواند باعث گودتر شدن بعضی قسمت‌ها و تغییر کانتور صورت شود.

افزایش سن یکی از عوامل اصلی است.

کاهش وزن قابل‌توجه نیز می‌تواند باعث کاهش حجم صورت شود.

ژنتیک، سبک زندگی و میزان مواجهه با نور خورشید نیز روی سرعت تغییرات ظاهری تأثیر دارند.

• گودی شقیقه یا زیر چشم، صاف شدن بعضی برجستگی‌های صورت و تغییر فرم کلی می‌تواند ایجاد شود.
• این تغییرات ممکن است باعث شوند صورت خسته‌تر به نظر برسد.

در برخی افراد فیلر یا تزریق چربی برای بازگرداندن بخشی از حجم مطرح می‌شوند.

انتخاب روش به حجم موردنیاز، ناحیه و نتیجه مورد انتظار بستگی دارد.

در افتادگی شدید ممکن است روش‌های جراحی نتیجه مناسب‌تری داشته باشند.

زمانی که فرد قصد انجام اقدام زیبایی دارد، بهتر است ابتدا مشخص شود مشکل اصلی کاهش حجم است یا افتادگی بافت، کیفیت پوست یا عامل دیگری.

اصلاح تدریجی و رعایت تناسب طبیعی اجزای صورت اهمیت دارد.

افزایش بیش از اندازه حجم می‌تواند فرم طبیعی صورت را تغییر دهد.

کاشت مو روشی برای انتقال فولیکول‌های مو از قسمت‌هایی با تراکم مناسب به نواحی کم‌پشت یا طاس است.

در بیشتر افراد پشت و کناره‌های سر به‌عنوان بانک مو مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فولیکول‌های این نواحی معمولاً مقاومت بیشتری در برابر ریزش موی آندروژنتیک دارند.

کاشت مو باعث ایجاد فولیکول جدید نمی‌شود، بلکه تعداد محدودی از فولیکول‌های موجود را از یک قسمت به قسمت دیگر منتقل می‌کند.

به همین دلیل مدیریت صحیح بانک مو اهمیت زیادی دارد.

ابتدا الگوی ریزش و کیفیت بانک مو بررسی می‌شود.

خط رویش جدید بر اساس ساختار صورت، سن، میزان ریزش و تراکم قابل دستیابی طراحی می‌شود.

در روش‌هایی مانند FUE، واحدهای فولیکولی به‌صورت جداگانه از بانک مو برداشت می‌شوند.

سپس شکاف‌های ظریفی در ناحیه گیرنده ایجاد و فولیکول‌ها با زاویه و جهت مناسب در آن‌ها قرار داده می‌شوند.

نحوه طراحی خط رویش و جهت قرارگیری موها نقش مهمی در طبیعی بودن نتیجه دارند.

• افرادی که ریزش موی آندروژنتیک دارند و بانک موی مناسبی دارند می‌توانند کاندید باشند.
• میزان پیشرفت ریزش باید در طراحی در نظر گرفته شود.
• در افراد بسیار جوان که الگوی نهایی ریزش هنوز مشخص نیست، تصمیم‌گیری باید با احتیاط بیشتری انجام شود.
• ریزش‌های موقت یا بعضی بیماری‌های فعال پوست سر ممکن است ابتدا نیازمند درمان باشند.

• در بیمار مناسب، کاشت مو می‌تواند تراکم مناطق طاس یا کم‌پشت را افزایش دهد.
• فولیکول‌های منتقل‌شده در صورت زنده ماندن می‌توانند برای مدت طولانی رشد کنند.
• خط رویش طبیعی می‌تواند ظاهر کلی صورت را به شکل قابل‌توجهی تغییر دهد.

• تورم، قرمزی، خونریزی محدود، درد و تشکیل دلمه در روزهای نخست ممکن است ایجاد شوند.
• فولیکولیت، عفونت و ایجاد اسکار نیز از عوارض احتمالی هستند.
• گاهی موهای طبیعی اطراف محل کاشت به‌طور موقت می‌ریزند.
• اگر بانک مو بیش از حد برداشت شود ممکن است پشت سر ظاهر کم‌پشت یا نامنظم پیدا کند.
• طراحی غیرطبیعی خط رویش نیز می‌تواند نتیجه ظاهری نامناسبی ایجاد کند.

• داروهای مصرفی و سابقه بیماری‌ها باید پیش از عمل مشخص شوند.
• مصرف بعضی داروها ممکن است نیاز به تنظیم داشته باشد.
• گرافت‌های تازه کاشته‌شده در روزهای نخست حساس هستند و نباید دستکاری شوند.
• شست‌وشو باید مطابق دستور انجام شود.
• فعالیت سنگین و ضربه به سر نیز باید در دوره ابتدایی محدود شوند.
• بخش زیادی از ساقه موهای کاشته‌شده ممکن است طی هفته‌های بعد بریزد که معمولاً بخشی از روند طبیعی است. رشد موهای جدید از ماه‌های بعد آغاز می‌شود و نتیجه نهایی به زمان نیاز دارد.

کاشت ابرو روشی برای افزایش تراکم یا بازسازی قسمت‌های کم‌پشت ابرو با استفاده از فولیکول‌های موی خود فرد است.

این فولیکول‌ها معمولاً از پوست سر برداشت می‌شوند.

کاشت ابرو می‌تواند برای اصلاح کم‌پشتی کلی، قسمت‌های خالی یا بازسازی بخشی از ابرو انجام شود.

ابتدا فرم ابرو با توجه به ساختار صورت طراحی می‌شود.

سپس فولیکول‌های مناسب از ناحیه بانک مو برداشت می‌شوند.

موهای ابرو در جهت‌های مختلف و با زاویه بسیار نزدیک به سطح پوست رشد می‌کنند؛ بنابراین کاشت باید با دقت انجام شود.

جهت نامناسب فولیکول‌ها می‌تواند باعث شود نتیجه غیرطبیعی به نظر برسد.

• افرادی که به‌صورت مادرزادی ابروهای کم‌پشت دارند یا بخشی از ابرو را به دلیل آسیب یا برداشتن مکرر موها از دست داده‌اند ممکن است کاندید باشند.
• اگر کم‌پشتی به دلیل بیماری فعال مانند آلوپسی آره‌آتا، اختلال تیروئید یا بیماری التهابی باشد، ابتدا باید علت بررسی شود.

• در بیمار مناسب می‌تواند ظاهر طبیعی‌تری نسبت به روش‌های صرفاً آرایشی ایجاد کند.
• فرد می‌تواند موهای ابروی کاشته‌شده را اصلاح و مرتب کند.

• تورم و قرمزی موقت شایع هستند.
• عفونت، اسکار یا رشد مو در جهت نامناسب ممکن است رخ دهند.
• همچنین چون فولیکول‌ها معمولاً از پوست سر گرفته می‌شوند، موهای کاشته‌شده ممکن است سریع‌تر از موی طبیعی ابرو رشد کنند و نیاز به کوتاه کردن داشته باشند.

• ناحیه کاشت در روزهای نخست نباید خراشیده یا دستکاری شود.
• شست‌وشو باید طبق دستور انجام شود.
• نتیجه نهایی نیز طی چند ماه مشخص می‌شود و ظاهر اولیه بلافاصله بعد از کاشت معیار نتیجه نهایی نیست.

تزریق چربی یا Fat Grafting روشی است که در آن چربی از یک ناحیه بدن برداشت و پس از آماده‌سازی به قسمت دیگری منتقل می‌شود.

این روش می‌تواند برای اصلاح کاهش حجم در بعضی قسمت‌های صورت یا بدن استفاده شود.

به دلیل استفاده از بافت بدن خود فرد، ماده خارجی دائمی وارد بدن نمی‌شود.

با این حال همه سلول‌های چربی تزریق‌شده باقی نمی‌مانند و بخشی از حجم اولیه ممکن است جذب شود.

چربی معمولاً با لیپوساکشن محدود از مناطقی مانند شکم یا ران برداشت می‌شود.

سپس چربی برای جدا کردن سلول‌های مناسب آماده‌سازی می‌شود.

در مرحله بعد چربی در مقادیر کوچک و در لایه‌های مختلف محل موردنظر تزریق می‌شود.

توزیع یکنواخت چربی می‌تواند به طبیعی‌تر شدن نتیجه کمک کند.

• افرادی که کاهش حجم مشخصی دارند و ذخیره چربی کافی برای برداشت دارند ممکن است کاندید باشند.
• وضعیت عمومی سلامت، مصرف دخانیات و کیفیت پوست نیز می‌توانند بر نتیجه اثر بگذارند.

• از بافت بدن خود فرد استفاده می‌شود.
• بخشی از چربی که در محل جدید زنده بماند می‌تواند نتیجه نسبتاً طولانی‌مدتی ایجاد کند.
• هم‌زمان می‌توان مقدار محدودی چربی را از ناحیه اهداکننده برداشت کرد.

• تورم، کبودی، درد، عفونت و عدم تقارن ممکن است ایجاد شوند.
• بخشی از چربی ممکن است جذب شود و نتیجه دو سمت کاملاً یکسان نباشد.
• تشکیل توده یا نکروز چربی نیز از عوارض احتمالی است.
• مانند هر اقدام تزریقی، محل و تکنیک تزریق اهمیت زیادی دارند.

• داروهای مصرفی، سابقه بیماری و مصرف دخانیات باید بررسی شوند.
• در روزهای نخست تورم می‌تواند قابل‌توجه باشد و نتیجه نباید زود ارزیابی شود.
• فشار زیاد روی ناحیه تزریق نیز ممکن است در دوره اولیه محدود شود.

بلفاروپلاستی جراحی‌ای است که برای اصلاح پوست، چربی یا برخی بافت‌های اضافه پلک انجام می‌شود.

جراحی می‌تواند روی پلک بالا، پایین یا هر دو انجام شود.

در پلک بالا معمولاً پوست اضافه و در برخی افراد چربی اضافی اصلاح می‌شود.

در پلک پایین نیز پف ناشی از برجسته شدن چربی می‌تواند یکی از دلایل انجام جراحی باشد.

در بلفاروپلاستی پلک بالا، برش معمولاً در چین طبیعی پلک قرار می‌گیرد.

پوست و در صورت نیاز مقدار مناسبی از چربی یا بافت دیگر اصلاح می‌شود.

در جراحی پلک پایین، بسته به مشکل می‌توان برش را از داخل پلک یا نزدیک خط مژه ایجاد کرد.

انتخاب روش به آناتومی فرد و مشکل اصلی بستگی دارد.

• افرادی که پوست اضافه پلک بالا یا پف مشخص پلک پایین دارند ممکن است کاندید باشند.
• اگر افتادگی ابرو علت اصلی سنگینی پلک باشد، بلفاروپلاستی به‌تنهایی ممکن است تمام مشکل را اصلاح نکند.
• وجود خشکی چشم، بیماری تیروئیدی چشمی، مشکلات انعقادی یا بعضی بیماری‌های زمینه‌ای نیز باید پیش از عمل بررسی شود.

• می‌تواند پوست اضافه و پف پلک را کاهش دهد و ظاهر اطراف چشم را بازتر کند.
• در مواردی که پوست پلک بالا میدان دید را محدود کرده باشد، جراحی ممکن است مزیت عملکردی نیز داشته باشد.

• کبودی و تورم در روزهای نخست طبیعی هستند.
• خشکی یا تحریک چشم، عدم تقارن، اسکار و بسته نشدن کامل پلک از عوارض احتمالی هستند.
• خونریزی در اطراف چشم عارضه‌ای نادر اما مهم است و در موارد شدید می‌تواند روی بینایی اثر بگذارد.
• بنابراین درد شدید چشم یا کاهش بینایی بعد از جراحی نیازمند ارزیابی فوری است.

• داروهای مصرفی باید پیش از عمل بررسی شوند.
• استفاده از کمپرس سرد و بالا نگه داشتن سر ممکن است برای کاهش تورم توصیه شود.
• چشم و زخم باید طبق دستور مراقبت شوند.
• تا زمان بهبود نیز باید از فعالیت‌هایی که احتمال ضربه یا افزایش فشار دارند پرهیز شود.

لیزر موهای زائد روشی برای کاهش طولانی‌مدت رشد موهاست.

نور لیزر رنگدانه ملانین در مو را هدف قرار می‌دهد.

انرژی جذب‌شده به گرما تبدیل شده و به ساختار فولیکول آسیب می‌رساند.

هدف واقع‌بینانه کاهش تعداد و ضخامت موهاست و حذف همیشگی تمام موها برای همه افراد قابل تضمین نیست.

دستگاه بر اساس رنگ پوست و ویژگی مو تنظیم می‌شود.

پالس‌های نور روی پوست تابانده می‌شوند.

موها در مراحل مختلف چرخه رشد قرار دارند و لیزر بیشترین اثر را در مرحله رشد فعال دارد.

به همین دلیل انجام چند جلسه با فاصله مناسب لازم است.

• موهای تیره و ضخیم معمولاً پاسخ بهتری می‌دهند.
• موهای سفید یا خاکستری به دلیل نداشتن ملانین کافی معمولاً پاسخ ضعیفی دارند.
• در پوست‌های تیره انتخاب دستگاه و تنظیمات مناسب اهمیت بیشتری دارد تا خطر سوختگی یا لک کاهش پیدا کند.
• وجود بعضی اختلالات هورمونی نیز ممکن است باعث رشد مداوم موهای جدید شود.

• تعداد و ضخامت موها می‌تواند کاهش پیدا کند.
• در بعضی افراد موهای زیرپوستی و التهاب ناشی از اصلاح مکرر نیز کمتر می‌شوند.

• قرمزی و تورم اطراف فولیکول معمولاً موقت هستند.
• در صورت تنظیم نامناسب ممکن است سوختگی، تاول یا تغییر رنگ پوست ایجاد شود.
• افرادی که پوست برنزه دارند بیشتر در معرض برخی عوارض قرار می‌گیرند.

• برنزه کردن پیش از لیزر بهتر است انجام نشود.
• بین جلسات معمولاً باید از روش‌هایی مانند موم یا اپیلاسیون که ریشه مو را خارج می‌کنند پرهیز کرد.
• محافظت از نور خورشید پس از درمان نیز اهمیت دارد.

• پوست پس از بعضی اقدامات لیزری ممکن است برای مدتی حساس‌تر شود.
• قرمزی، گرمی یا تورم محدود بسته به نوع لیزر می‌تواند طبیعی باشد.
• مراقبت مناسب می‌تواند ناراحتی و احتمال ایجاد لک را کاهش دهد.

• نوع مراقبت به دستگاه و شدت درمان بستگی دارد.
• استفاده از شوینده ملایم و مرطوب‌کننده مناسب ممکن است توصیه شود.
• در برخی لیزرهای پوستی باید برای مدتی از محصولات حاوی رتینوئید یا اسیدها پرهیز شود.

• افرادی که پوست تیره‌تر یا سابقه لک پس از التهاب دارند ممکن است بیشتر مستعد تغییر رنگ باشند.
• سابقه تبخال نیز پیش از برخی لیزرهای صورت اهمیت دارد.

• قرار گرفتن در معرض آفتاب می‌تواند احتمال لک پس از التهاب را بیشتر کند.
• همچنین دستکاری پوست می‌تواند احتمال عفونت یا اسکار را افزایش دهد.

درد شدید، تاول گسترده، ترشح چرکی، تب یا قرمزی در حال گسترش باید بررسی شوند.

انتخاب مناسب دستگاه و تنظیمات، انجام مراقبت‌های بعد از درمان و محافظت از آفتاب اهمیت دارند.