دکتر امیر مویدپور

در بسیاری از بیماران، به‌خصوص در مراحل اولیه و متوسط، می‌توان علائم آرتروز را با روش‌های غیرجراحی کنترل کرد. اصلاح فعالیت، تمرینات مناسب، فیزیوتراپی، کنترل وزن و برخی درمان‌های دارویی یا تزریقی ممکن است در برنامه درمان قرار گیرند. در موارد پیشرفته، گزینه‌های جراحی نیز ممکن است بررسی شوند.

تعویض مفصل زانو معمولاً زمانی مطرح می‌شود که تخریب مفصل شدید باشد و درد و محدودیت عملکرد قابل توجه وجود داشته باشد و درمان‌های غیرجراحی نتوانسته باشند علائم را به اندازه کافی کنترل کنند. تصمیم برای جراحی پس از بررسی شرایط بیمار و وضعیت مفصل گرفته می‌شود.

خیر. اگرچه تعویض مفصل در سنین بالاتر شایع‌تر است، اما سن به‌تنهایی معیار تصمیم‌گیری نیست. شدت تخریب مفصل، میزان درد، محدودیت عملکرد و پاسخ به درمان‌های غیرجراحی نیز در تصمیم‌گیری اهمیت دارند.

هدف اصلی تعویض مفصل زانو کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل است. بسیاری از بیماران پس از طی دوره توانبخشی می‌توانند فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهند، اما نوع و شدت فعالیت‌های ورزشی باید متناسب با شرایط بیمار و توصیه پزشک باشد.

بله. درد لگن می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و مشکلات مفصل ران یکی از احتمالات است. آرتروز، آسیب و برخی مشکلات استخوانی می‌توانند باعث درد در ناحیه لگن یا کشاله ران و محدودیت حرکتی شوند. تشخیص علت دقیق نیازمند بررسی پزشکی است.

خیر. تعویض مفصل لگن برای همه بیماران ضروری نیست. روش درمان به علت و شدت آسیب مفصل بستگی دارد. در مواردی که تخریب مفصل شدید و درد و محدودیت عملکرد قابل توجه باشد، جراحی تعویض مفصل ممکن است به‌عنوان یکی از گزینه‌های درمانی مطرح شود.

خیر. بسیاری از آسیب‌های ورزشی با درمان‌های غیرجراحی و توانبخشی مدیریت می‌شوند. نوع و شدت آسیب، میزان بی‌ثباتی مفصل، شرایط بیمار و سطح فعالیت در انتخاب روش درمان مؤثر هستند و در برخی موارد جراحی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

اگر بعد از آسیب درد شدید، تورم قابل توجه، تغییر شکل، ناتوانی در تحمل وزن، محدودیت شدید حرکت یا احساس بی‌ثباتی ایجاد شود، بهتر است فرد برای بررسی دقیق‌تر به متخصص ارتوپدی مراجعه کند.

خیر. بعضی شکستگی‌ها با گچ‌گیری یا سایر روش‌های بی‌حرکت‌سازی درمان می‌شوند. شکستگی‌هایی که جابه‌جایی قابل توجه، ناپایداری، درگیری مفصل یا شرایط خاص دیگری دارند ممکن است به درمان جراحی نیاز داشته باشند. انتخاب روش درمان پس از بررسی و تصویربرداری مناسب انجام می‌شود.

در برخی بیماری‌ها و شرایط خاص، تزریق داخل مفصل می‌تواند به کاهش درد و بهبود عملکرد کمک کند. با این حال، نوع تزریق و مناسب بودن آن به علت درد و وضعیت مفصل بستگی دارد و نمی‌توان یک نوع تزریق را برای همه بیماران مناسب دانست.

PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت یکی از روش‌های تزریقی است که در برخی مشکلات اسکلتی ـ عضلانی و مفصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مناسب بودن این روش به نوع بیماری، شدت آسیب و شرایط فرد بستگی دارد.

خیر. PRP را نباید درمان قطعی و دائمی آرتروز دانست. در شرایط مناسب ممکن است به کاهش درد و بهبود عملکرد کمک کند، اما میزان پاسخ افراد متفاوت است و در آرتروز شدید ممکن است درمان‌های دیگری نیز لازم باشد.

بله. افزایش وزن می‌تواند فشار واردشده به مفصل زانو را افزایش دهد و در افراد مبتلا به آرتروز، کنترل وزن می‌تواند به کاهش فشار روی مفصل و بهبود علائم کمک کند.

خیر، اما نوع و شدت ورزش اهمیت زیادی دارد. فعالیت‌های مناسب و تمرینات تقویت‌کننده عضلات می‌توانند به حفظ عملکرد مفصل کمک کنند، در حالی که فعالیت‌های پرفشار ممکن است در برخی افراد علائم را تشدید کنند. نوع ورزش بهتر است بر اساس وضعیت زانو تعیین شود.

خیر. MRI برای همه بیماران ضروری نیست. نوع تصویربرداری بر اساس علائم و تشخیص احتمالی تعیین می‌شود. در بسیاری از مشکلات استخوانی و آرتروز، رادیوگرافی ساده می‌تواند اطلاعات مهمی ارائه دهد و MRI در شرایط خاص درخواست می‌شود.

نه لزوماً. صدای زانو می‌تواند به دلایل مختلف ایجاد شود و در برخی افراد بدون وجود بیماری جدی مشاهده شود. اگر صدا همراه با درد، تورم، قفل شدن یا محدودیت حرکت باشد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

قفل شدن واقعی زانو، به‌خصوص اگر تکرار شود یا با درد و تورم همراه باشد، می‌تواند نشانه یک مشکل داخل مفصل باشد و بهتر است توسط متخصص ارتوپدی بررسی شود.

خیر. تمام توده‌ها و ضایعات استخوانی سرطانی نیستند و برخی تومورهای استخوانی خوش‌خیم هستند. با این حال، هر ضایعه استخوانی غیرطبیعی باید بر اساس علائم بیمار، یافته‌های تصویربرداری و در صورت نیاز بررسی‌های تخصصی ارزیابی شود.

اگر قبلاً به دلیل مشکل موردنظر تصویربرداری مانند X-Ray، MRI یا CT Scan انجام داده‌اید، بهتر است تصاویر و گزارش آن‌ها را همراه داشته باشید. همچنین سوابق درمانی، داروهای مصرفی و مدارک مربوط به آسیب‌ها یا جراحی‌های قبلی مرتبط می‌تواند برای ارزیابی پزشک مفید باشد.

لزومی ندارد همه بیماران قبل از مراجعه MRI انجام دهند. نوع بررسی مورد نیاز به علائم و تشخیص احتمالی بستگی دارد و پزشک پس از گرفتن شرح حال و معاینه می‌تواند درباره نیاز به تصویربرداری و نوع آن تصمیم بگیرد.

خیر. مراجعه به دکتر امیر مؤیدپور به‌عنوان متخصص ارتوپدی به معنی نیاز قطعی به جراحی نیست. بسیاری از مشکلات ارتوپدی ابتدا با روش‌های غیرجراحی مانند اصلاح فعالیت، دارودرمانی، فیزیوتراپی و توانبخشی یا برخی روش‌های تزریقی بررسی و درمان می‌شوند و در صورت وجود اندیکاسیون مناسب، جراحی مطرح خواهد شد.

بهتر است علت درد زانو مشخص شود و مصرف دارو، به‌خصوص در صورت وجود بیماری‌های زمینه‌ای یا مصرف داروهای دیگر، با نظر پزشک انجام شود. انتخاب درمان مناسب به علت و شدت درد و شرایط بیمار بستگی دارد.