دکتر رضا روشن روان

پولیپ یک برجستگی یا رشد غیرطبیعی از سطح داخلی کولون یا رکتوم است. بسیاری از پولیپ‌ها خوش‌خیم هستند، اما برخی انواع می‌توانند در طول زمان به سرطان تبدیل شوند.

اندازه پولیپ، تعداد آن‌ها و نوع بافت‌شناسی اهمیت زیادی دارند. یک پولیپ کوچک کم‌خطر با چند پولیپ بزرگ یا ضایعه دارای تغییرات پیش‌سرطانی برنامه پیگیری یکسانی ندارد.

بسیاری از پولیپ‌ها هیچ علامتی ندارند و فقط طی غربالگری دیده می‌شوند؛ بنابراین منتظر ماندن برای بروز علامت روش مناسبی برای تشخیص پولیپ نیست.

پولیپ در اثر رشد غیرطبیعی سلول‌های مخاط روده ایجاد می‌شود. در بعضی انواع، تغییرات ژنتیکی طی زمان بیشتر می‌شوند و زمینه تبدیل پولیپ به سرطان را فراهم می‌کنند.

افزایش سن و سابقه خانوادگی پولیپ یا سرطان کولورکتال احتمال ایجاد این ضایعات را افزایش می‌دهد.

در برخی سندرم‌های ارثی ممکن است تعداد زیادی پولیپ از سن پایین ایجاد شوند و همین موضوع خطر سرطان را به‌طور قابل‌توجهی بالا ببرد.

بیشتر پولیپ‌ها بدون علامت هستند و هنگام کولونوسکوپی کشف می‌شوند.

پولیپ‌های بزرگ‌تر ممکن است خونریزی ایجاد کنند و بیمار خون واضح در مدفوع ببیند یا به دلیل خونریزی آهسته دچار کم‌خونی شود.

در موارد کمتر، پولیپ بزرگ ممکن است روی الگوی دفع اثر بگذارد، اما این علامت اختصاصی نیست و باید علل دیگر نیز بررسی شوند.

بیشتر پولیپ‌ها هنگام کولونوسکوپی برداشته می‌شوند و برای بررسی میکروسکوپی به پاتولوژی فرستاده می‌شوند.

اگر پولیپ بسیار بزرگ باشد، محل دشواری داشته باشد یا ویژگی‌های مشکوک به سرطان نشان دهد، ممکن است برداشت پیشرفته اندوسکوپیک یا جراحی مطرح شود.

در پولیپی که سرطان مهاجم داخل آن تشخیص داده شده است، تصمیم درباره نیاز به جراحی به عمق نفوذ، حاشیه برداشت و سایر ویژگی‌های پاتولوژی بستگی دارد.

اگر در کولونوسکوپی پولیپ بزرگ یا مشکوک گزارش شده است، برنامه برداشت و پیگیری باید مشخص شود.

افراد دارای پولیپ‌های متعدد یا سابقه خانوادگی قوی نیز ممکن است نیاز به ارزیابی دقیق‌تر داشته باشند.

اگر گزارش پاتولوژی پولیپ نشان‌دهنده سرطان یا تغییرات پرخطر باشد، مشاوره جراح کولورکتال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

همه پولیپ‌ها قابل پیشگیری نیستند، اما غربالگری و برداشت پولیپ مهم‌ترین راه جلوگیری از تبدیل برخی پولیپ‌ها به سرطان است.

فعالیت بدنی، وزن مناسب و رژیم غذایی سرشار از میوه، سبزیجات و فیبر می‌تواند در کاهش خطر کولورکتال نقش داشته باشد.

افراد پرخطر باید برنامه غربالگری مخصوص شرایط خود را دنبال کنند.

دیورتیکول‌ها کیسه‌های کوچکی هستند که می‌توانند از نقاط ضعیف دیواره کولون بیرون بزنند. وجود این کیسه‌ها بدون التهاب «دیورتیکولوز» نام دارد و در بسیاری از افراد هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند.

اگر یکی از این کیسه‌ها ملتهب یا عفونی شود، دیورتیکولیت ایجاد می‌شود. شدت بیماری می‌تواند از التهاب محدود و قابل درمان بدون جراحی تا آبسه، سوراخ شدن روده یا عفونت گسترده داخل شکم متفاوت باشد.

بیشتر دیورتیکولیت‌ها در قسمت سیگموئید یا بخش پایینی کولون ایجاد می‌شوند و به همین دلیل درد اغلب در قسمت چپ پایین شکم احساس می‌شود.

دیورتیکول‌ها معمولاً در نقاطی ایجاد می‌شوند که عروق از دیواره روده عبور می‌کنند و این قسمت‌ها نسبت به فشار داخل روده آسیب‌پذیرتر هستند.

زمانی که یک دیورتیکول دچار التهاب شود، واکنش التهابی ممکن است فقط محدود به اطراف همان قسمت باقی بماند یا به بافت‌های اطراف گسترش پیدا کند.

اگر التهاب شدید شود، ممکن است آبسه یا سوراخ کوچکی در دیواره روده ایجاد شود و در موارد شدیدتر عفونت وارد حفره شکم شود.

درد قسمت چپ پایین شکم یکی از علائم شایع است و ممکن است طی چند ساعت یا چند روز شدت پیدا کند.

تب، تغییر عادت دفع، تهوع و کاهش اشتها نیز می‌توانند همراه باشند.

درد شدید منتشر شکم، تب بالا یا سفتی شکم می‌توانند نشان‌دهنده بیماری پیچیده‌تر باشند و نیازمند ارزیابی فوری هستند.

بسیاری از موارد بدون عارضه با درمان غیرجراحی کنترل می‌شوند. نوع رژیم غذایی، نیاز به آنتی‌بیوتیک و محل درمان بر اساس شدت علائم و شرایط بیمار تعیین می‌شوند.

اگر آبسه تشکیل شده باشد، ممکن است علاوه بر دارو به تخلیه آبسه با کمک تصویربرداری نیاز باشد.

جراحی بیشتر زمانی مطرح می‌شود که بیماری با سوراخ شدن، عفونت شدید، انسداد، فیستول یا حملات پیچیده و عودکننده همراه باشد. تصمیم جراحی باید بر اساس شدت بیماری و شرایط هر بیمار انجام شود.

درد جدید و مداوم قسمت پایین شکم همراه با تب یا تغییر دفع نیازمند بررسی است.

بیماری که قبلاً دیورتیکولیت داشته و این بار درد شدیدتر یا علائم متفاوتی دارد نیز نباید خودسرانه درمان قبلی را تکرار کند.

درد منتشر و شدید شکم، تب بالا، استفراغ مداوم یا افت وضعیت عمومی می‌توانند نشانه عارضه جدی باشند و نیازمند مراجعه فوری هستند.

همه حملات دیورتیکولیت قابل پیشگیری نیستند، اما سبک زندگی سالم می‌تواند در کاهش خطر نقش داشته باشد.

رژیم غذایی حاوی فیبر کافی، فعالیت بدنی منظم، کنترل وزن و عدم مصرف دخانیات برای سلامت کولون مفید هستند.

پس از یک حمله دیورتیکولیت، برنامه پیگیری و در صورت نیاز کولونوسکوپی بر اساس سن، سابقه بیمار و یافته‌های تصویربرداری تعیین می‌شود.

هموروئید به بزرگ شدن و علامت‌دار شدن بالشتک‌های عروقی طبیعی کانال مقعد گفته می‌شود. این ساختارها به‌طور طبیعی وجود دارند، اما در صورت تورم یا جابه‌جایی می‌توانند خونریزی، بیرون‌زدگی یا ناراحتی ایجاد کنند.

هموروئید به دو نوع داخلی و خارجی تقسیم می‌شود. هموروئید داخلی بیشتر با خونریزی و بیرون‌زدگی همراه است، در حالی که لخته شدن هموروئید خارجی ممکن است باعث درد شدید و ناگهانی شود.

هر خونریزی مقعدی نباید بدون بررسی به هموروئید نسبت داده شود، به‌خصوص در افراد دارای تغییر عادت دفع، کم‌خونی یا عوامل خطر سرطان روده بزرگ.

یبوست و زور زدن مکرر هنگام دفع فشار زیادی بر بافت‌های کانال مقعد وارد می‌کنند و از عوامل مهم علامت‌دار شدن هموروئید هستند.

نشستن طولانی روی توالت، بارداری و افزایش فشار داخل شکم نیز می‌توانند باعث تشدید مشکل شوند.

با گذشت زمان نیز بافت‌هایی که بالشتک‌های هموروئیدی را در محل طبیعی نگه می‌دارند ممکن است ضعیف شوند و احتمال بیرون‌زدگی افزایش پیدا کند.

خون قرمز روشن هنگام دفع یکی از شایع‌ترین علائم هموروئید داخلی است. خون ممکن است روی دستمال یا سطح مدفوع دیده شود و معمولاً با درد شدید همراه نیست.

بیرون‌زدگی توده از مقعد، خارش، احساس رطوبت و احساس تخلیه ناقص نیز ممکن است ایجاد شوند.

در هموروئید خارجی لخته‌شده، تظاهر متفاوت است و بیمار معمولاً با درد ناگهانی و یک برجستگی حساس در اطراف مقعد مراجعه می‌کند.

درمان از اصلاح دفع شروع می‌شود. افزایش فیبر، مایعات کافی و پرهیز از زور زدن می‌توانند در بسیاری از بیماران خونریزی و ناراحتی را کاهش دهند.

اگر هموروئید داخلی با این روش‌ها کنترل نشود، بعضی روش‌های سرپایی مانند بستن با حلقه لاستیکی ممکن است مطرح شوند.

جراحی بیشتر برای هموروئیدهای بزرگ، بیرون‌زده یا مقاوم به درمان در نظر گرفته می‌شود و انتخاب روش به درجه بیماری و نوع علائم بستگی دارد.

خونریزی جدید یا تکرارشونده باید بررسی شود، به‌خصوص اگر همراه با تغییر عادت دفع، کاهش وزن یا کم‌خونی باشد.

بیرون‌زدگی مداوم یا خونریزی‌ای که با درمان‌های اولیه کنترل نمی‌شود نیز نیازمند ارزیابی است

افراد بالاتر از سن غربالگری یا دارای سابقه خانوادگی سرطان کولورکتال ممکن است علاوه بر معاینه مقعد به بررسی روده بزرگ نیز نیاز داشته باشند.

مهم‌ترین اقدام، جلوگیری از یبوست و زور زدن طولانی است.

مصرف فیبر و مایعات کافی و فعالیت بدنی منظم می‌توانند به ایجاد دفع نرم و منظم کمک کنند.

کوتاه کردن زمان نشستن روی توالت نیز فشار واردشده به بافت‌های مقعد را کاهش می‌دهد.

شقاق یا فیشر مقعد یک ترک در پوشش حساس کانال مقعد است که اغلب پس از عبور مدفوع سفت ایجاد می‌شود.

زخم اولیه ممکن است طی چند هفته ترمیم شود، اما در بعضی بیماران اسپاسم عضله داخلی مقعد باعث کاهش خون‌رسانی و ماندگار شدن زخم می‌شود.

در این حالت شقاق وارد مرحله مزمن می‌شود و معمولاً برای درمان به چیزی بیش از مصرف موقت مسکن نیاز دارد.

یبوست و عبور مدفوع سفت از شایع‌ترین علل هستند.

پس از ایجاد زخم، عضله اسفنکتر داخلی ممکن است دچار اسپاسم شود و خون‌رسانی ناحیه کاهش پیدا کند.

این چرخه درد، اسپاسم و کاهش خون‌رسانی یکی از دلایل مزمن شدن شقاق است.

درد شدید هنگام دفع علامت اصلی است و ممکن است برای چند دقیقه تا چند ساعت بعد از دفع ادامه پیدا کند.

مقدار کمی خون قرمز روشن روی دستمال یا سطح مدفوع ممکن است دیده شود.

بعضی بیماران به دلیل ترس از درد، دفع را به تعویق می‌اندازند و همین موضوع یبوست را تشدید می‌کند.

در مرحله اول باید مدفوع نرم شود و چرخه یبوست و آسیب مجدد قطع شود. فیبر، مایعات و در صورت نیاز نرم‌کننده مدفوع در این مرحله اهمیت دارند.

در شقاق مزمن، داروهای موضعی می‌توانند فشار عضله داخلی مقعد را کاهش دهند و امکان ترمیم زخم را افزایش دهند.

اگر درمان مناسب غیرجراحی مؤثر نباشد، روش‌هایی مانند تزریق بوتولینوم یا جراحی کاهش فشار اسفنکتر در بیمار مناسب بررسی می‌شوند.

درد شدید هنگام دفع که برای چند هفته ادامه پیدا کرده یا مرتب عود می‌کند بهتر است ارزیابی شود.

خونریزی مکرر نیز باید از سایر علل خونریزی مقعدی افتراق داده شود.

اگر شقاق در محل غیرمعمول باشد یا همراه با اسهال مزمن و سایر علائم گوارشی دیده شود، بررسی بیماری‌های زمینه‌ای اهمیت پیدا می‌کند.

نرم نگه داشتن مدفوع و جلوگیری از یبوست مهم‌ترین اقدام است.

مصرف مناسب فیبر و آب و اجتناب از به تعویق انداختن دفع می‌تواند احتمال آسیب مجدد را کاهش دهد.

بعد از بهبود شقاق نیز ادامه این عادت‌ها اهمیت دارد، زیرا بازگشت یبوست می‌تواند باعث عود بیماری شود.

آبسه مقعدی زمانی ایجاد می‌شود که عفونت در بافت‌های اطراف مقعد تجمع پیدا کند و حفره‌ای حاوی چرک تشکیل شود. بیمار معمولاً با درد مداوم، تورم و گاهی تب مراجعه می‌کند.

اگر پس از تخلیه آبسه یک مسیر غیرطبیعی بین داخل کانال مقعد و پوست اطراف باقی بماند، فیستول مقعدی ایجاد می‌شود.

محل و مسیر فیستول اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بعضی فیستول‌ها از میان عضلات کنترل‌کننده دفع عبور می‌کنند و درمان نادرست می‌تواند به کنترل مدفوع آسیب برساند.

بیشتر آبسه‌های معمول از عفونت یکی از غدد داخل کانال مقعد شروع می‌شوند.

پس از تخلیه آبسه ممکن است مسیر عفونت کاملاً بسته شود، اما در برخی بیماران این مسیر باقی می‌ماند و به فیستول تبدیل می‌شود.

بیماری کرون نیز می‌تواند باعث فیستول‌های پیچیده و عودکننده شود؛ بنابراین وجود چند مسیر یا عود مکرر ممکن است نیاز به بررسی بیماری زمینه‌ای داشته باشد.

آبسه بیشتر با درد شدید و مداوم، تورم و حساسیت اطراف مقعد همراه است. تب و لرز نیز در صورت گسترش عفونت ممکن است ایجاد شوند.

فیستول معمولاً با ترشح چرکی یا خونی مکرر از سوراخی کوچک در پوست اطراف مقعد ظاهر می‌شود.

بعضی بیماران متوجه می‌شوند قبل از خروج ترشح، ناحیه متورم و دردناک می‌شود و بعد از تخلیه، درد برای مدتی کاهش پیدا می‌کند.

درمان اصلی آبسه، تخلیه چرک است و آنتی‌بیوتیک به‌تنهایی در آبسه واضح معمولاً کافی نیست.

در فیستول، روش درمان به مسیر و ارتباط بیماری با عضلات مقعد بستگی دارد. فیستول‌های سطحی و ساده ممکن است با باز کردن مسیر درمان شوند، در حالی که فیستول‌های پیچیده به روش‌های محافظه‌کارانه‌تری نیاز دارند.

هدف اصلی این است که فیستول درمان شود و در عین حال آسیب غیرضروری به عضلات کنترل‌کننده دفع ایجاد نشود. همین تعادل یکی از مسائل اصلی جراحی فیستول‌های پیچیده است.

فیستولوتومی، استفاده از Seton و روش‌های حفظ‌کننده اسفنکتر از گزینه‌هایی هستند که در بیماران مختلف ممکن است مطرح شوند.

درد شدید اطراف مقعد همراه با تورم یا تب باید سریع بررسی شود؛ زیرا آبسه ممکن است به تخلیه نیاز داشته باشد.

ترشح مکرر یا عود آبسه در یک محل احتمال فیستول را مطرح می‌کند و درمان‌های مکرر عفونت بدون بررسی مسیر اصلی ممکن است مشکل را برطرف نکند.

فیستول‌های عودکرده یا پیچیده نیز بهتر است از نظر مسیر بیماری و میزان درگیری عضلات دقیق‌تر بررسی شوند.

بیشتر آبسه‌های اولیه قابل پیشگیری نیستند.

در صورت ایجاد آبسه، درمان به‌موقع می‌تواند از گسترش عفونت جلوگیری کند.

در بیماران مبتلا به کرون، کنترل مناسب بیماری زمینه‌ای می‌تواند در کاهش برخی عوارض پری‌آنال نقش داشته باشد.

پرولاپس رکتوم زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از رکتوم از موقعیت طبیعی خود خارج شود و در موارد کامل از مقعد بیرون بزند.

در مراحل ابتدایی بیرون‌زدگی ممکن است فقط هنگام دفع ایجاد شود و خودبه‌خود به داخل برگردد. با پیشرفت بیماری ممکن است بیمار مجبور شود با دست رکتوم را به محل طبیعی بازگرداند.

افتادگی رکتوم با هموروئید متفاوت است، هرچند بیمار ممکن است هر دو مشکل را به‌صورت بیرون‌زدگی از مقعد توصیف کند.

پرولاپس کامل بیشتر در سالمندان دیده می‌شود، اما در سنین دیگر نیز ممکن است رخ دهد.

ضعف ساختارهای نگهدارنده رکتوم و کف لگن در ایجاد بیماری نقش دارد.

یبوست طولانی و زور زدن مکرر می‌توانند فشار روی این ساختارها را بیشتر کنند و افتادگی را تشدید کنند.

در بعضی بیماران، آسیب‌های کف لگن و سابقه زایمان نیز ممکن است در ایجاد یا تشدید مشکل نقش داشته باشند.

بیرون‌زدگی بافت از مقعد هنگام دفع شایع‌ترین علامت است.

ترشح مخاط، خونریزی خفیف و احساس رطوبت دائمی ممکن است همراه باشند.

برخی بیماران دچار یبوست و تخلیه ناقص هستند و برخی دیگر به دلیل ضعف عضلات و کشیدگی بافت ممکن است مشکل کنترل گاز یا مدفوع پیدا کنند.

اصلاح یبوست و کاهش زور زدن می‌توانند علائم را کمتر کنند، اما افتادگی کامل رکتوم در بزرگسالان معمولاً با درمان دارویی به‌طور کامل اصلاح نمی‌شود.

در بیمار علامت‌دار، جراحی ممکن است مطرح شود. نوع عمل بر اساس سن، وضعیت عمومی، میزان افتادگی و وجود مشکلاتی مانند یبوست یا بی‌اختیاری انتخاب می‌شود.

هدف درمان فقط برگرداندن رکتوم به محل طبیعی نیست؛ بلکه باید تا حد امکان عملکرد دفع نیز در تصمیم‌گیری جراحی مورد توجه قرار گیرد.

بیرون‌زدگی مکرر از مقعد نیازمند ارزیابی است.

اگر توده پس از بیرون آمدن به داخل برنگردد، متورم یا بسیار دردناک شود، ارزیابی سریع‌تر لازم است.

وجود هم‌زمان بی‌اختیاری یا یبوست شدید نیز در انتخاب نوع درمان اهمیت دارد.

همه موارد قابل پیشگیری نیستند، اما کاهش زور زدن مزمن می‌تواند فشار روی کف لگن را کمتر کند.

درمان یبوست و داشتن الگوی دفع مناسب می‌تواند از تشدید بعضی عوامل زمینه‌ای جلوگیری کند.

تقویت مناسب عضلات کف لگن نیز در بعضی بیماران مفید است، اما پرولاپس کامل ایجادشده معمولاً با تمرین به‌تنهایی درمان نمی‌شود.

در جراحی لاپاراسکوپی، به‌جای ایجاد یک برش بزرگ، دوربین و ابزارهای جراحی از طریق چند برش کوچک وارد شکم می‌شوند. جراح با استفاده از تصویر بزرگ‌شده می‌تواند قسمت درگیر روده را آزاد کند.

اگر عمل برای سرطان انجام شود، قسمت درگیر روده همراه با حاشیه مناسب و غدد لنفاوی مرتبط خارج می‌شود. سپس در صورت مناسب بودن شرایط، دو انتهای سالم روده دوباره به یکدیگر متصل می‌شوند.

این روش در بسیاری از بیماری‌های خوش‌خیم و بدخیم قابل استفاده است، اما مناسب بودن آن به محل بیماری و وضعیت بیمار بستگی دارد.

بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان کولون یا رکتوم در صورت مناسب بودن شرایط می‌توانند کاندید روش کم‌تهاجمی باشند.

برخی بیماری‌های التهابی، پولیپ‌های غیرقابل برداشت با کولونوسکوپی و بیماری‌های خوش‌خیم نیز ممکن است با لاپاراسکوپی درمان شوند.

سابقه جراحی‌های متعدد شکم، چسبندگی شدید یا وضعیت اورژانسی ممکن است انجام لاپاراسکوپی را دشوارتر کند.

پیش از عمل، علت جراحی باید با بررسی‌هایی مانند کولونوسکوپی، تصویربرداری و پاتولوژی مشخص شده باشد. وضعیت تغذیه و بیماری‌های زمینه‌ای نیز باید ارزیابی شوند.

حین جراحی، قسمت درگیر روده خارج می‌شود و در صورت امکان اتصال مجدد انجام می‌شود. سلامت و خون‌رسانی دو انتهای روده برای ترمیم مناسب اهمیت زیادی دارند.

پس از عمل، حرکت زودهنگام، کنترل درد، شروع تدریجی تغذیه و توجه به بازگشت عملکرد روده از بخش‌های اصلی مراقبت هستند

درد و نفخ در روزهای ابتدایی شایع هستند.

عملکرد روده ممکن است برای مدت کوتاهی کند شود و پس از شروع مجدد نیز الگوی دفع مدتی با قبل از جراحی متفاوت باشد.

خستگی نیز ممکن است چند هفته ادامه پیدا کند، به‌خصوص در بیمارانی که پیش از جراحی دچار سرطان یا کاهش وزن بوده‌اند.

یکی از عوارض مهم، نشت از محل اتصال دو قسمت روده است که می‌تواند باعث عفونت داخل شکم یا لگن شود.

خونریزی، آبسه، لخته خون و آسیب به ساختارهای مجاور نیز ممکن است ایجاد شوند.

در بعضی بیماران ممکن است برای ادامه ایمن جراحی لازم باشد روش لاپاراسکوپی به جراحی باز تبدیل شود.

سوءتغذیه، سیگار، دیابت کنترل‌نشده و بیماری‌های قلبی و ریوی می‌توانند خطر عوارض را افزایش دهند.

جراحی قبلی و چسبندگی شدید نیز پیچیدگی عمل را بیشتر می‌کنند.

سرطان پیشرفته یا جراحی اورژانسی نیز ممکن است خطر عمل را افزایش دهد.

جراحی سرطان رکتوم یکی از اعمال تخصصی کولورکتال است. رکتوم در فضای محدود لگن قرار دارد و در مجاورت ساختارهای عصبی، ادراری و تناسلی است؛ بنابراین جراحی نیازمند برداشت دقیق بافت درگیر است.

در بسیاری از سرطان‌های رکتوم، بافت چربی و لنفاوی اطراف رکتوم نیز همراه با قسمت درگیر برداشته می‌شود. این اصل جراحی با عنوان برداشت کامل مزورکتوم یا TME شناخته می‌شود.

پس از برداشت قسمت درگیر، اگر فاصله مناسب از تومور و شرایط جراحی اجازه دهد، مسیر روده دوباره متصل می‌شود و تلاش می‌شود دفع از مسیر طبیعی حفظ شود.

بیشتر بیماران دارای سرطان قابل برداشت رکتوم در بخشی از درمان به جراحی نیاز پیدا می‌کنند.

در برخی تومورها، جراحی نخستین درمان است؛ اما در سرطان‌های موضعاً پیشرفته ممکن است ابتدا شیمی‌درمانی و پرتودرمانی یا برنامه درمانی دیگری انجام شود.

محل تومور، میزان نفوذ و پاسخ به درمان‌های اولیه تعیین می‌کنند چه نوع جراحی برای بیمار مناسب‌تر است.

پیش از عمل، MRI لگن، کولونوسکوپی و گزارش پاتولوژی برای تعیین محل و مرحله بیماری بررسی می‌شوند.

حین جراحی، سرطان و بافت لنفاوی مرتبط طبق اصول جراحی سرطان خارج می‌شوند و در صورت امکان مسیر طبیعی روده حفظ می‌شود.

پس از عمل، علاوه بر مراقبت‌های معمول، عملکرد دفع و نتیجه پاتولوژی بررسی می‌شوند تا نیاز به درمان تکمیلی مشخص شود.

پس از جراحی حفظ مقعد ممکن است تعداد دفعات دفع بیشتر شود و بیمار احساس فوریت یا تخلیه ناقص داشته باشد.

شدت این تغییرات در افراد متفاوت است و ممکن است طی ماه‌های بعد به‌تدریج کاهش پیدا کند.

خستگی و تغییر اشتها نیز در دوره نقاهت شایع هستند و بازگشت کامل بدن به شرایط عادی ممکن است زمان‌بر باشد.

نشت محل اتصال روده یکی از مهم‌ترین عوارض است و ممکن است باعث عفونت لگنی شود.

به دلیل نزدیکی محل جراحی به اعصاب لگن، در بعضی بیماران اختلال ادراری یا جنسی نیز ممکن است ایجاد شود.

خونریزی، عفونت و لخته خون نیز از عوارض عمومی جراحی‌های بزرگ هستند.

تومورهای بسیار پایین یا پیشرفته جراحی پیچیده‌تری دارند.

سوءتغذیه، سیگار و دیابت کنترل‌نشده احتمال مشکلات ترمیم را افزایش می‌دهند.

درمان‌های قبلی لگن و بیماری‌های زمینه‌ای نیز ممکن است بر خطر جراحی و دوره نقاهت اثر بگذارند.

در این روش بعضی ضایعات رکتوم از طریق مسیر طبیعی مقعد و بدون ایجاد برش بزرگ شکمی خارج می‌شوند.

ابزار مخصوص امکان مشاهده دقیق داخل رکتوم و برداشت ضایعه را فراهم می‌کند.

این روش فقط برای بیماران انتخاب‌شده مناسب است و نباید به‌عنوان جایگزین جراحی کامل برای همه سرطان‌های رکتوم در نظر گرفته شود.

برخی پولیپ‌های بزرگ رکتوم که با کولونوسکوپی معمول قابل برداشت نیستند ممکن است برای درمان موضعی مناسب باشند.

برخی سرطان‌های بسیار اولیه و کم‌خطر نیز پس از مرحله‌بندی دقیق ممکن است در شرایط انتخاب‌شده با روش موضعی درمان شوند.

اگر احتمال درگیری غدد لنفاوی زیاد باشد، برداشت موضعی به‌تنهایی درمان کافی محسوب نمی‌شود.

پیش از عمل، کولونوسکوپی، پاتولوژی و در ضایعات مشکوک به سرطان، مرحله‌بندی بررسی می‌شوند.

حین جراحی، ضایعه همراه با حاشیه مناسب خارج شده و برای بررسی کامل به پاتولوژی فرستاده می‌شود.

پس از عمل، نتیجه پاتولوژی تعیین می‌کند که آیا درمان انجام‌شده کافی است یا بیمار به جراحی تکمیلی نیاز دارد.

مقدار محدودی درد، فشار یا خونریزی در روزهای اولیه ممکن است ایجاد شود.

تغییر موقت در دفع نیز ممکن است دیده شود.

به دلیل نبود برش بزرگ شکم، نقاهت در بیمار مناسب معمولاً سبک‌تر از جراحی وسیع‌تر رکتوم است.

خونریزی قابل‌توجه و عفونت از عوارض احتمالی هستند.

اگر پاتولوژی نهایی نشان دهد ضایعه سرطانی ویژگی‌های پرخطر دارد، ممکن است جراحی تکمیلی لازم شود.

عود موضعی نیز یکی از مواردی است که بر اساس نوع ضایعه باید در پیگیری‌های بعدی بررسی شود.

ضایعه بسیار بزرگ یا سرطان دارای نفوذ عمیق ممکن است برای درمان موضعی مناسب نباشد.

ویژگی‌های نامطلوب پاتولوژی نیز احتمال ناکافی بودن جراحی محدود را افزایش می‌دهند.

به همین دلیل انتخاب بیمار و ارزیابی دقیق قبل از عمل بخش مهمی از موفقیت این روش است.

جراحی هموروئید برای بیمارانی در نظر گرفته می‌شود که بیماری پیشرفته دارند یا درمان‌های ساده‌تر نتیجه کافی ایجاد نکرده‌اند.

در هموروئیدکتومی، بافت‌های هموروئیدی علامت‌دار برداشته می‌شوند و تلاش می‌شود مقدار کافی بافت طبیعی برای حفظ عملکرد مناسب کانال مقعد باقی بماند.

جراحی اولین انتخاب برای همه بیماران نیست و هموروئیدهای خفیف‌تر معمولاً ابتدا با اصلاح دفع یا روش‌های ساده‌تر درمان می‌شوند.

هموروئیدهای بزرگ و بیرون‌زده که مرتب خارج می‌شوند یا با درمان‌های سرپایی کنترل نشده‌اند ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.

خونریزی مکرر قابل‌توجه نیز پس از کنار گذاشتن علل دیگر می‌تواند یکی از دلایل درمان مداخله‌ای باشد.

وجود هموروئید داخلی و خارجی بزرگ به‌صورت هم‌زمان نیز ممکن است انتخاب روش جراحی را منطقی‌تر کند.

قبل از جراحی، باید اطمینان حاصل شود که علائم واقعاً ناشی از هموروئید هستند و در فرد مناسب علل دیگر خونریزی بررسی شده‌اند.

حین عمل، بافت علامت‌دار برداشته می‌شود و جراح باید از برداشت بیش از حد بافت طبیعی جلوگیری کند.

بعد از جراحی، کنترل درد و نرم نگه داشتن مدفوع اهمیت زیادی دارند تا دفع فشار کمتری به زخم وارد کند.

درد هنگام دفع در روزهای ابتدایی شایع است و با ترمیم زخم به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند.

مقدار کمی خونریزی یا تورم نیز ممکن است دیده شود.

جلوگیری از یبوست در دوره نقاهت اهمیت زیادی دارد، زیرا زور زدن می‌تواند درد را تشدید کند.

خونریزی شدید و عفونت ممکن است در موارد محدودی رخ دهند.

تنگی کانال مقعد نیز عارضه‌ای نادر است که می‌تواند پس از برداشت بیش از حد بافت ایجاد شود.

آسیب جدی به کنترل دفع نادر است، اما حفظ ساختارهای طبیعی هنگام جراحی اهمیت دارد.

مصرف داروهای رقیق‌کننده خون می‌تواند خطر خونریزی را بیشتر کند.

دیابت کنترل‌نشده و بعضی بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند ترمیم زخم را مختل کنند.

ادامه یبوست و زور زدن نیز ممکن است دوره بهبود را دشوارتر کند.

این روش برای بعضی بیماران دارای شقاق مزمن و مقاوم به درمان استفاده می‌شود.

در جراحی، قسمت کنترل‌شده‌ای از عضله داخلی مقعد آزاد می‌شود تا فشار و اسپاسم کاهش پیدا کند و خون‌رسانی به محل زخم بهتر شود.

هدف اصلی کاهش عاملی است که اجازه ترمیم شقاق را نمی‌دهد، نه صرفاً برداشتن سطح زخم.

بیمارانی که شقاق مزمن دارند و درمان غیرجراحی مناسب نتیجه کافی ایجاد نکرده است ممکن است برای جراحی ارزیابی شوند.

پیش از عمل باید وضعیت کنترل دفع بررسی شود، زیرا کاهش فشار اسفنکتر در فردی که از قبل ضعف عضلانی دارد ممکن است مناسب نباشد.

سابقه جراحی‌های مقعد یا آسیب زایمانی نیز در تصمیم‌گیری اهمیت دارد.

پیش از عمل ابتدا مزمن بودن شقاق و پاسخ ناکافی به درمان‌های قبلی ارزیابی می‌شود.

حین جراحی، مقدار محدودی از عضله داخلی آزاد می‌شود تا فشار کاهش پیدا کند.

بعد از عمل نیز کنترل یبوست ادامه پیدا می‌کند؛ زیرا مدفوع سفت همچنان می‌تواند به زخم در حال ترمیم آسیب وارد کند.

درد و خونریزی محدود در روزهای ابتدایی ممکن است ایجاد شوند.

با کاهش اسپاسم، درد اصلی شقاق معمولاً به‌تدریج کمتر می‌شود.

نرم نگه داشتن مدفوع می‌تواند ناراحتی هنگام دفع را نیز کاهش دهد.

مهم‌ترین عارضه احتمالی، اختلال در کنترل گاز یا مدفوع است؛ به همین دلیل انتخاب صحیح بیمار اهمیت دارد.

خونریزی و عفونت نیز ممکن است در موارد محدودی رخ دهند.

در افرادی که از قبل ضعف عضلات مقعد دارند، خطر مشکلات کنترل دفع باید دقیق‌تر ارزیابی شود.

بی‌اختیاری قبلی یا آسیب عضلات اسفنکتر از مهم‌ترین عوامل هستند.

آسیب‌های زایمانی و جراحی‌های قبلی مقعد نیز ممکن است وضعیت عضلات را تغییر دهند.

در این بیماران ممکن است روش درمانی دیگری نسبت به اسفنکتروتومی مناسب‌تر باشد.

هدف جراحی فیستول از بین بردن مسیر بیماری و جلوگیری از عود عفونت است.

در فیستول‌های سطحی ممکن است مسیر باز شود تا از عمق ترمیم شود، اما در فیستول‌های پیچیده این روش ممکن است به عضلات کنترل‌کننده دفع آسیب وارد کند.

به همین دلیل در مسیرهای پیچیده‌تر از روش‌هایی مانند Seton یا سایر تکنیک‌های محافظت‌کننده از اسفنکتر استفاده می‌شود.

فیستول مزمن معمولاً بدون درمان مناسب به‌صورت دائمی بسته نمی‌شود و می‌تواند باعث ترشح و آبسه‌های مکرر شود.

نوع جراحی زمانی مشخص می‌شود که مسیر فیستول و ارتباط آن با عضلات مقعد شناخته شود.

بیماران دارای کرون یا فیستول‌های متعدد ممکن است علاوه بر جراحی به درمان بیماری زمینه‌ای نیز نیاز داشته باشند.

پیش از عمل، معاینه برای تعیین مسیر فیستول انجام می‌شود و در بیماری پیچیده یا عودکرده ممکن است MRI لگن لازم باشد.

حین جراحی، روش بر اساس مسیر بیماری انتخاب می‌شود تا درمان مؤثر همراه با بیشترین حفظ ممکن عضلات انجام شود.

بعد از جراحی، مراقبت از زخم و تنظیم دفع اهمیت دارند و برخی روش‌ها ممکن است به درمان مرحله‌ای نیاز داشته باشند.

درد محدود و ترشح از زخم در روزهای ابتدایی شایع هستند.

ترمیم کامل ممکن است چند هفته طول بکشد و سرعت بهبود به پیچیدگی فیستول و روش جراحی بستگی دارد.

در روش‌های مرحله‌ای ممکن است بیمار برای ادامه درمان به مراجعات بعدی نیاز داشته باشد.

عود فیستول یکی از مشکلات احتمالی است، به‌خصوص در مسیرهای پیچیده و چندشاخه.

اختلال کنترل دفع نیز ممکن است در صورت آسیب قابل‌توجه به عضلات ایجاد شود.

آبسه مجدد می‌تواند نشانه باقی ماندن بخشی از مسیر عفونت باشد و نیاز به بررسی دوباره دارد.

فیستول‌های عمیق، چندشاخه و عودکرده درمان پیچیده‌تری دارند.

جراحی قبلی می‌تواند آناتومی طبیعی ناحیه را تغییر دهد و انتخاب روش جدید را دشوارتر کند.

بیماری کرون نیز احتمال عود و پیچیدگی درمان را افزایش می‌دهد.