دکتر صدیقه طهماسبی

سرطان پستان زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از سلول‌های بافت پستان شروع به رشد و تکثیر غیرطبیعی کنند.

سرطان می‌تواند از قسمت‌های مختلف پستان آغاز شود، اما بسیاری از سرطان‌ها از مجاری انتقال شیر یا لوبول‌های پستان شروع می‌شوند.

نوع سرطان در همه بیماران یکسان نیست. بعضی تومورها به هورمون‌های استروژن یا پروژسترون حساس هستند، برخی HER2 مثبت‌اند و گروهی نیز در دسته سرطان پستان سه‌گانه منفی قرار می‌گیرند.

شناخت این ویژگی‌ها در انتخاب درمان اهمیت زیادی دارد.

سرطان معمولاً در نتیجه تجمع تغییرات ژنتیکی در سلول‌ها ایجاد می‌شود که کنترل طبیعی رشد و تقسیم سلولی را مختل می‌کنند.

افزایش سن، بعضی جهش‌های ژنتیکی ارثی، سابقه خانوادگی سرطان پستان، برخی عوامل هورمونی و بعضی عوامل سبک زندگی می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند.

با این حال بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان پستان هیچ سابقه خانوادگی شناخته‌شده‌ای ندارند.

داشتن یک عامل خطر نیز به معنی ابتلای قطعی به سرطان نیست.

• توده جدید در پستان یا زیر بغل یکی از علائم مهم است، اما سرطان پستان همیشه به شکل یک توده واضح ظاهر نمی‌شود.
• تغییر شکل یا اندازه پستان، فرورفتگی پوست، تغییر ظاهر پوست به شکل پوست پرتقالی، فرورفتگی جدید نوک پستان یا ترشح غیرطبیعی از نوک پستان نیز ممکن است دیده شوند.
• در برخی بیماران قرمزی یا ضخیم شدن پوست و در برخی دیگر بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل اولین نشانه است.
• وجود درد نیز سرطان را رد یا تأیید نمی‌کند.
• بسیاری از توده‌های پستان خوش‌خیم هستند، اما توده جدید باید بررسی شود.

• درمان به نوع و مرحله سرطان بستگی دارد و ممکن است از چند روش مختلف تشکیل شود.
• جراحی یکی از درمان‌های اصلی بسیاری از سرطان‌های موضعی پستان است. در بعضی بیماران می‌توان تنها تومور و مقداری از بافت اطراف را خارج کرد و پستان را حفظ نمود؛ در برخی دیگر ماستکتومی مناسب‌تر است.
• پرتودرمانی، شیمی‌درمانی، درمان هورمونی، درمان‌های ضد HER2، ایمونوتراپی و درمان‌های هدفمند نیز بر اساس ویژگی‌های تومور ممکن است در برنامه درمان قرار گیرند.
• گاهی درمان دارویی پیش از جراحی انجام می‌شود تا اندازه تومور کاهش پیدا کند و امکان جراحی مناسب‌تر فراهم شود.

• هر توده جدیدی که قبلاً وجود نداشته است بهتر است ارزیابی شود.
• توده‌ای که باقی می‌ماند یا بزرگ‌تر می‌شود، تغییر شکل پستان، ترشح خونی از نوک پستان، فرورفتگی جدید نوک پستان یا تغییرات غیرمعمول پوست نیز از دلایل مراجعه هستند.
• وجود این علائم الزاماً به معنی سرطان نیست، اما نباید بدون بررسی رها شوند.

آگاهی از ظاهر و حالت معمول پستان‌ها و مراجعه در صورت مشاهده تغییر جدید اهمیت دارد.

غربالگری نیز می‌تواند بعضی سرطان‌های پستان را قبل از ایجاد علامت شناسایی کند.

سن شروع و فاصله غربالگری باید بر اساس سن، میزان خطر فردی، سابقه خانوادگی و توصیه‌های پزشکی تعیین شود.

توده پستان به ناحیه‌ای گفته می‌شود که هنگام لمس یا تصویربرداری نسبت به بافت اطراف متفاوت به نظر می‌رسد.

بیشتر توده‌های پستان سرطانی نیستند.

فیبروآدنوم، کیست پستان، تغییرات فیبروکیستیک و برخی مشکلات التهابی از علل غیرسرطانی توده پستان هستند.

با این حال تشخیص تنها بر اساس لمس توده امکان‌پذیر نیست.

علت به نوع توده بستگی دارد.

بعضی توده‌ها تحت تأثیر تغییرات هورمونی ایجاد می‌شوند، برخی در اثر تجمع مایع شکل می‌گیرند و برخی حاصل رشد خوش‌خیم بافت غددی یا همبند هستند.

توده سرطانی نیز به دلیل رشد کنترل‌نشده سلول‌ها ایجاد می‌شود.

اندازه، قوام، تحرک، محل توده، تغییر اندازه در طول زمان و یافته‌های تصویربرداری مهم هستند.

اگرچه توده سفت، نامنظم و ثابت می‌تواند نگران‌کننده‌تر باشد، سرطان پستان همیشه با این ظاهر کلاسیک ایجاد نمی‌شود.

در مقابل، نرم یا دردناک بودن توده نیز سرطان را به‌طور قطعی رد نمی‌کند.

بررسی بر اساس سن و شرایط بیمار ممکن است شامل معاینه، سونوگرافی، ماموگرافی یا هر دو باشد.

اگر یافته‌ها مشکوک باشند یا نوع توده با اطمینان مشخص نشود، نمونه‌برداری ممکن است لازم باشد.

درمان به تشخیص نهایی بستگی دارد. برخی توده‌های خوش‌خیم تنها پیگیری می‌شوند و بعضی دیگر در صورت رشد، ایجاد علامت یا وجود ابهام تشخیصی ممکن است برداشته شوند.

وجود هر توده جدید و ماندگار، به‌خصوص اگر بعد از یک دوره قاعدگی باقی بماند یا اندازه آن افزایش پیدا کند، بهتر است بررسی شود.

توده همراه با تغییر پوست، ترشح نوک پستان یا بزرگ شدن غدد زیر بغل اهمیت بیشتری دارد.

مهم‌ترین کار نادیده نگرفتن تغییر جدید است.

خودآزمایی به‌تنهایی جایگزین روش‌های استاندارد غربالگری یا بررسی پزشکی نیست، اما آشنایی فرد با وضعیت معمول بدن خود می‌تواند باعث شود تغییرات جدید زودتر شناسایی شوند.

فیبروآدنوم یکی از توده‌های خوش‌خیم پستان است که از بافت غددی و بافت همبند تشکیل می‌شود.

این توده‌ها بیشتر در سنین جوان‌تر دیده می‌شوند، اما امکان بروز آن‌ها در سنین دیگر نیز وجود دارد.

فیبروآدنوم معمولاً مرز مشخص دارد و ممکن است هنگام لمس زیر پوست حرکت کند.

علت دقیق همیشه مشخص نیست.

هورمون‌ها احتمالاً در رشد آن نقش دارند؛ به همین دلیل ممکن است اندازه بعضی فیبروآدنوم‌ها در دوران بارداری یا تغییرات هورمونی افزایش پیدا کند.

• بسیاری از فیبروآدنوم‌ها بدون درد هستند و بیمار تنها متوجه وجود یک توده می‌شود.
• توده معمولاً گرد یا بیضی و نسبتاً متحرک است.
• برخی فیبروآدنوم‌ها نیز فقط در سونوگرافی یا ماموگرافی دیده می‌شوند.

• همه فیبروآدنوم‌ها نیاز به جراحی ندارند.
• اگر ظاهر ضایعه در تصویربرداری و نمونه‌برداری با یک فیبروآدنوم خوش‌خیم سازگار باشد، ممکن است فقط پیگیری توصیه شود.
• افزایش اندازه، ایجاد تغییر ظاهری در پستان، وجود علائم آزاردهنده یا نامشخص بودن تشخیص می‌تواند باعث شود برداشتن توده مطرح شود.

اگر توده جدید ایجاد شده یا توده قبلی بزرگ‌تر شده است، بهتر است دوباره بررسی شود.

تشخیص قبلی فیبروآدنوم نیز به این معنی نیست که هر توده جدیدی در آینده همان تشخیص را دارد.

راه مشخصی برای پیشگیری از تشکیل فیبروآدنوم وجود ندارد.

پیگیری ضایعاتی که پزشک برای آن‌ها کنترل دوره‌ای توصیه کرده است اهمیت بیشتری دارد.

کیست پستان کیسه‌ای حاوی مایع در بافت پستان است.

کیست‌ها معمولاً خوش‌خیم هستند و ممکن است به‌صورت منفرد یا متعدد دیده شوند.

برخی کیست‌ها به حدی کوچک‌اند که بیمار آن‌ها را احساس نمی‌کند و تنها در سونوگرافی مشخص می‌شوند.

تغییرات هورمونی می‌توانند در شکل‌گیری بعضی کیست‌ها نقش داشته باشند.

کیست ممکن است با تغییر مقدار مایع در ساختارهای پستان ایجاد شود.

• کیست می‌تواند به شکل یک توده گرد یا بیضی لمس شود.
• بعضی کیست‌ها درد یا حساسیت ایجاد می‌کنند و شدت درد ممکن است در طول چرخه قاعدگی تغییر کند.

• کیست ساده‌ای که در سونوگرافی ویژگی نگران‌کننده‌ای ندارد، معمولاً به جراحی نیاز ندارد.
• اگر کیست بزرگ یا دردناک باشد، در بعضی موارد می‌توان مایع آن را تخلیه کرد.
• کیست‌هایی که اجزای جامد یا ویژگی‌های غیرمعمول دارند ممکن است نیاز به بررسی بیشتر داشته باشند.

توده جدید، بزرگ شدن توده یا باقی ماندن ضایعه بعد از تخلیه از دلایلی هستند که نیاز به بررسی دارند.

نوع پیگیری بر اساس ویژگی‌های سونوگرافی تعیین می‌شود و همه کیست‌ها نیازمند یک برنامه یکسان نیستند.

خروج مایع از نوک پستان خارج از دوران شیردهی دلایل مختلفی دارد و همیشه نشانه سرطان نیست.

رنگ ترشح، خروج خودبه‌خودی یا فقط هنگام فشار، یک‌طرفه یا دوطرفه بودن و خروج از یک یا چند مجرا در ارزیابی اهمیت دارند.

برخی تغییرات هورمونی، داروها، مشکلات مجاری پستان و بعضی ضایعات خوش‌خیم می‌توانند ترشح ایجاد کنند.

در تعداد کمتری از بیماران، ضایعات پیش‌سرطانی یا سرطان پستان ممکن است با ترشح همراه باشند.

ترشح خونی یا شفاف که به‌صورت خودبه‌خودی و از یک پستان یا یک مجرای مشخص خارج می‌شود اهمیت بیشتری دارد.

وجود توده همراه با ترشح نیز نیاز به بررسی دارد.

معاینه و تصویربرداری بر اساس سن و شرایط بیمار انجام می‌شود.

گاهی آزمایش‌های هورمونی یا بررسی داروها نیز لازم است.

در بعضی بیماران، اگر یک مجرا به‌طور مداوم ترشح غیرطبیعی ایجاد کند، جراحی یا نمونه‌برداری ممکن است مطرح شود.

ترشح خودبه‌خودی، خونی، یک‌طرفه یا همراه با توده بهتر است ارزیابی شود.

از فشار دادن مکرر نوک پستان برای بررسی ترشح بهتر است خودداری شود؛ زیرا تحریک مداوم می‌تواند ترشح را ادامه‌دار کند.

سرطان پستان سه‌گانه منفی یا TNBC نوعی سرطان پستان است که سلول‌های آن گیرنده استروژن، گیرنده پروژسترون و مقدار قابل‌توجه HER2 را ندارند.

به همین دلیل برخی درمان‌هایی که در سرطان‌های هورمون‌حساس یا HER2 مثبت استفاده می‌شوند در TNBC کاربرد ندارند.

این نوع سرطان در بعضی بیماران رفتار تهاجمی‌تری دارد و برنامه درمان باید بر اساس مرحله بیماری و ویژگی‌های فردی تنظیم شود.

مانند بسیاری از سرطان‌ها، تغییرات ژنتیکی در سلول‌ها باعث رشد کنترل‌نشده می‌شوند.

برخی جهش‌های ارثی مانند BRCA1 می‌توانند با افزایش احتمال TNBC همراه باشند، اما همه افراد مبتلا چنین جهشی ندارند.

• علائم اختصاصی که بتوان فقط بر اساس آن‌ها TNBC را از سایر انواع سرطان پستان تشخیص داد وجود ندارد.
• توده پستان، تغییرات پوست یا نوک پستان و بزرگ شدن غدد لنفاوی ممکن است مانند سایر سرطان‌های پستان دیده شوند.
• نوع سه‌گانه منفی پس از بررسی نمونه تومور مشخص می‌شود.

• بر اساس مرحله بیماری، درمان ممکن است شامل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و در بیماران منتخب ایمونوتراپی یا درمان هدفمند باشد.
• در بعضی تومورهای بزرگ‌تر، درمان دارویی پیش از جراحی انجام می‌شود.
• نوع جراحی نیز بر اساس اندازه تومور، نسبت آن با اندازه پستان و سایر ویژگی‌های بیماری انتخاب می‌شود.

پس از تأیید تشخیص، ارزیابی جراحی بخشی از برنامه درمان بسیاری از بیماران با بیماری موضعی است.

زمان جراحی ممکن است قبل یا بعد از درمان دارویی قرار گیرد.

پیروی از برنامه درمانی توصیه‌شده و انجام پیگیری‌های منظم اهمیت دارد.

میزان خطر عود در بیماران مختلف متفاوت است و باید بر اساس مرحله و ویژگی‌های تومور ارزیابی شود.

مردان نیز دارای مقدار کمی بافت پستان هستند و می‌توانند به سرطان پستان مبتلا شوند.

این بیماری در مردان بسیار کمتر از زنان دیده می‌شود، اما هر توده پستان در مردان را نباید به ژنیکوماستی نسبت داد.

عوامل ژنتیکی، افزایش سن، بعضی تغییرات هورمونی و سابقه خانوادگی سرطان پستان می‌توانند احتمال بیماری را افزایش دهند.

جهش‌های ارثی مانند BRCA2 نیز در بعضی بیماران نقش دارند.

• توده سفت زیر یا اطراف نوک پستان می‌تواند یکی از علائم باشد.
• تغییر نوک پستان، ترشح، زخم پوستی یا بزرگ شدن غدد زیر بغل نیز ممکن است دیده شوند.

• اصول کلی درمان شباهت زیادی به سرطان پستان در زنان دارد.
• جراحی یکی از درمان‌های اصلی بیماری موضعی است و بر اساس ویژگی‌های سرطان ممکن است پرتودرمانی، درمان هورمونی، شیمی‌درمانی یا درمان هدفمند نیز لازم باشد.

وجود توده جدید، به‌خصوص توده‌ای که باقی می‌ماند، تغییر شکل نوک پستان یا ترشح خونی بهتر است بررسی شود.

مهم‌ترین نکته توجه به این واقعیت است که سرطان پستان مختص زنان نیست و تغییرات جدید پستان در مردان نیز نیازمند ارزیابی هستند.

DCIS یا Ductal Carcinoma in Situ زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های غیرطبیعی داخل مجاری پستان وجود داشته باشند اما هنوز از دیواره مجرا به بافت اطراف نفوذ نکرده باشند.

کارسینوم مجرایی درجا سرطان غیرتهاجمی پستان محسوب می‌شود، اما بعضی موارد در صورت درمان نشدن می‌توانند در آینده به سرطان مهاجم تبدیل شوند.

بسیاری از موارد هنگام ماموگرافی و مشاهده کلسیفیکاسیون‌های مشکوک تشخیص داده می‌شوند.

برای تأیید تشخیص، نمونه‌برداری لازم است.

• کارسینوم مجرایی درجا اغلب علامت مشخصی ندارد.
• در موارد کمتری ممکن است توده یا ترشح نوک پستان وجود داشته باشد.

• جراحی یکی از پایه‌های درمان است.
• در بسیاری از بیماران جراحی حفظ پستان انجام می‌شود و ممکن است پرتودرمانی پس از آن توصیه شود.
• در بعضی شرایط، ماستکتومی انتخاب مناسب‌تری است.

پس از تأیید تشخیص در نمونه‌برداری، برنامه جراحی باید با توجه به وسعت ضایعه و شرایط بیمار تعیین شود.

درمان کامل و پیگیری منظم پس از درمان اهمیت دارد.

هیپرپلازی استرومایی شبه‌آنژیوماتوز پستان نوعی ضایعه خوش‌خیم بافت همبند پستان است.

این ضایعه ممکن است به‌صورت اتفاقی در نمونه پستان دیده شود یا در بعضی بیماران به شکل توده ظاهر شود.

علت دقیق مشخص نیست، اما احتمال داده می‌شود عوامل هورمونی در رشد آن نقش داشته باشند.

• بسیاری از موارد بدون علامت هستند.
• در بعضی بیماران توده قابل لمس یا افزایش اندازه یک ناحیه از پستان ایجاد می‌شود.

• اگر تشخیص با اطمینان انجام شده و ضایعه کوچک و بدون علامت باشد، ممکن است پیگیری کافی باشد.
• ضایعات بزرگ، در حال رشد یا مواردی که تشخیص آن‌ها قطعی نیست ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند.

افزایش اندازه توده یا تغییر در یافته‌های تصویربرداری نیازمند ارزیابی مجدد است.

روش پیگیری بر اساس اندازه ضایعه، علائم و تطابق یافته‌های تصویربرداری و پاتولوژی تعیین می‌شود.

عود به بازگشت سرطان پس از پایان درمان اولیه گفته می‌شود.

عود ممکن است در همان پستان یا ناحیه جراحی، غدد لنفاوی اطراف یا قسمت‌های دورتر بدن رخ دهد.

احتمال عود در همه بیماران یکسان نیست.

گاهی تعداد بسیار کمی از سلول‌های سرطانی با وجود درمان اولیه در بدن باقی می‌مانند و بعداً شروع به رشد می‌کنند.

نوع سرطان، مرحله بیماری، وضعیت غدد لنفاوی و ویژگی‌های زیستی تومور می‌توانند بر احتمال عود تأثیر بگذارند.

• توده جدید در پستان یا محل جراحی، تغییر پوست و بزرگ شدن غدد لنفاوی ممکن است در عود موضعی دیده شوند.
• علائم عود دوردست به محل درگیری بستگی دارند و می‌توانند بسیار متنوع باشند.

• درمان بر اساس محل عود، درمان‌های قبلی و ویژگی‌های تومور انتخاب می‌شود.
• در عود موضعی ممکن است جراحی یا پرتودرمانی مطرح باشد.
• در بیماری منتشر، درمان‌های دارویی نقش مهم‌تری دارند.

ایجاد توده جدید، تغییر محل جراحی یا هر علامت جدید و ماندگار بهتر است با تیم درمان مطرح شود.

پیگیری منظم طبق برنامه درمانی و توجه به تغییرات جدید اهمیت دارد.

انجام آزمایش یا تصویربرداری بیشتر از مقدار توصیه‌شده نیز همیشه به معنی تشخیص بهتر نیست و برنامه پیگیری باید متناسب با شرایط بیمار باشد.

لنف‌ادم به تجمع مایع لنفاوی و ایجاد ورم گفته می‌شود.

پس از برداشتن یا آسیب دیدن غدد لنفاوی زیر بغل، تخلیه طبیعی لنف ممکن است مختل شود و در بعضی بیماران دست یا بازو متورم شود.

جراحی غدد لنفاوی و پرتودرمانی زیر بغل می‌توانند بر مسیرهای لنفاوی اثر بگذارند.

میزان خطر در همه بیماران یکسان نیست و نوع جراحی نیز اهمیت دارد.

• تورم دست یا بازو، احساس سنگینی، سفتی پوست و تغییر اندازه اندام ممکن است ایجاد شوند.
• در برخی بیماران علائم ابتدا خفیف هستند.

• درمان ممکن است شامل تمرینات، مراقبت از پوست، روش‌های تخلیه لنفاوی و استفاده از پوشش‌های فشاری باشد.
• برنامه درمان باید با توجه به شدت ورم تنظیم شود.

ایجاد ورم جدید در دست یا بازوی سمت جراحی بهتر است ارزیابی شود.

قرمزی، گرمی پوست و تب می‌توانند نشانه عفونت باشند و نیاز به رسیدگی سریع‌تر دارند.

مراقبت از پوست، کنترل وزن، فعالیت بدنی مناسب و مراجعه زودهنگام در صورت شروع تورم می‌تواند کمک‌کننده باشد.

بیوپسی به برداشتن نمونه‌ای از بافت مشکوک برای بررسی پاتولوژی گفته می‌شود.

تنها تصویربرداری همیشه نمی‌تواند با اطمینان مشخص کند یک ضایعه خوش‌خیم یا بدخیم است.

یکی از روش‌های رایج، نمونه‌برداری Core Needle است که با سوزن مخصوص چند قطعه کوچک از بافت برداشته می‌شود.

این کار معمولاً با هدایت سونوگرافی یا روش تصویربرداری مناسب انجام می‌شود.

توده یا یافته تصویربرداری مشکوک ممکن است نیازمند نمونه‌برداری باشد.

همه توده‌های پستان نیاز به بیوپسی ندارند و تصمیم بر اساس مجموعه یافته‌ها گرفته می‌شود.

• پاتولوژی اطلاعات دقیقی درباره نوع بافت ارائه می‌دهد و در صورت وجود سرطان، بررسی‌های تکمیلی روی نمونه می‌تواند در انتخاب درمان مؤثر باشد.

• درد، کبودی یا خونریزی مختصر ممکن است ایجاد شود.
• عوارض جدی کمتر دیده می‌شوند.

• مصرف داروهای رقیق‌کننده خون باید به پزشک اطلاع داده شود.
• پس از نمونه‌برداری نیز رعایت توصیه‌های مربوط به پانسمان و فعالیت اهمیت دارد.

در جراحی حفظ پستان، تومور سرطانی همراه با مقداری بافت سالم اطراف آن برداشته می‌شود اما بیشتر بافت پستان باقی می‌ماند.

به این روش Lumpectomy یا Breast-Conserving Surgery نیز گفته می‌شود.

محل تومور مشخص می‌شود و جراح ضایعه را همراه با حاشیه‌ای از بافت اطراف خارج می‌کند.

نمونه برای بررسی پاتولوژی ارسال می‌شود تا نوع تومور و وضعیت حاشیه‌ها مشخص شود.

در بعضی بیماران هم‌زمان وضعیت غدد لنفاوی زیر بغل نیز بررسی می‌شود.

اندازه تومور نسبت به اندازه پستان، تعداد نواحی درگیر، امکان رسیدن به حاشیه مناسب و امکان دریافت پرتودرمانی از عوامل مهم هستند.

هر بیمار مبتلا به سرطان پستان لزوماً کاندید حفظ پستان نیست.

• مهم‌ترین مزیت، حفظ بخش بیشتری از پستان است.
• در بیماران مناسب، جراحی حفظ پستان همراه با درمان‌های تکمیلی استاندارد می‌تواند از نظر کنترل سرطان گزینه مؤثری باشد.

• درد، خونریزی، عفونت، تجمع مایع و تغییر شکل پستان ممکن است رخ دهند.
• اگر حاشیه جراحی درگیر باشد، گاهی جراحی مجدد لازم می‌شود.

• قبل از عمل نتایج تصویربرداری و پاتولوژی بررسی می‌شوند.
• پس از جراحی، نتیجه پاتولوژی تعیین می‌کند که آیا حاشیه‌ها مناسب هستند و چه درمان‌های تکمیلی دیگری لازم است.

ماستکتومی به جراحی برداشتن بخش عمده یا تمام بافت پستان گفته می‌شود.

انواع مختلفی از ماستکتومی وجود دارند و انتخاب روش به ویژگی‌های بیماری و امکان بازسازی پستان بستگی دارد.

جراح بافت پستان را خارج می‌کند و بسته به شرایط ممکن است پوست یا نوک پستان در بعضی روش‌ها حفظ شوند.

بررسی غدد لنفاوی نیز ممکن است هم‌زمان انجام شود.

وسعت زیاد بیماری نسبت به اندازه پستان، وجود چند ناحیه جداگانه سرطان، بعضی موارد عود یا عدم امکان دریافت پرتودرمانی می‌توانند در انتخاب ماستکتومی نقش داشته باشند.

در برخی بیماران نیز ماستکتومی با توجه به ترجیح آگاهانه بیمار انتخاب می‌شود.

• در بعضی شرایط امکان برداشتن کامل‌تر بافت درگیر را فراهم می‌کند و ممکن است مناسب‌ترین جراحی برای وسعت بیماری باشد.
• اما ماستکتومی الزاماً نیاز به تمام درمان‌های دیگر را از بین نمی‌برد.

• درد، عفونت، تجمع مایع، بی‌حسی پوست و محدودیت حرکت شانه ممکن است ایجاد شوند.
• در صورت جراحی غدد لنفاوی، احتمال لنف‌ادم نیز باید در نظر گرفته شود.

• برنامه جراحی، امکان بازسازی و درمان‌های بعدی بهتر است پیش از عمل با بیمار بررسی شوند.
• پس از جراحی مراقبت از زخم، درن و حرکت مناسب دست و شانه اهمیت دارد.

غده یا غدد لنفاوی نگهبان اولین غددی هستند که لنف ناحیه تومور معمولاً به آن‌ها تخلیه می‌شود.

بررسی این غدد می‌تواند اطلاعاتی درباره انتشار سرطان به زیر بغل ارائه دهد.

پیش از یا هنگام جراحی ماده‌ای برای مشخص شدن مسیر لنفاوی استفاده می‌شود.

جراح یک یا چند غده نگهبان را خارج می‌کند و نمونه برای بررسی پاتولوژی فرستاده می‌شود.

این روش در بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان پستان اولیه که درگیری واضح غدد لنفاوی ندارند استفاده می‌شود.

• در بیمار مناسب می‌توان اطلاعات لازم درباره غدد لنفاوی را با برداشتن تعداد کمتری از غدد به دست آورد.

• درد، بی‌حسی و لنف‌ادم ممکن است رخ دهند، اما خطر لنف‌ادم معمولاً نسبت به تخلیه گسترده زیر بغل کمتر است.

• نتیجه پاتولوژی همراه با سایر ویژگی‌های تومور در تصمیم‌گیری درباره ادامه درمان استفاده می‌شود.

در این جراحی تعدادی از غدد لنفاوی ناحیه زیر بغل برداشته می‌شوند.

این اقدام ممکن است برای تعیین میزان درگیری سرطان یا کنترل بیماری ناحیه‌ای انجام شود.

غدد مشخصی از ناحیه زیر بغل برداشته شده و برای بررسی پاتولوژی ارسال می‌شوند.

وسعت جراحی بر اساس شرایط بیماری تعیین می‌شود.

درگیری مشخص یا قابل‌توجه غدد لنفاوی ممکن است باعث مطرح شدن این جراحی شود.

با پیشرفت روش‌های درمانی، همه بیماران دارای یک غده مثبت الزاماً نیاز به تخلیه کامل زیر بغل ندارند.

• می‌تواند به کنترل بیماری ناحیه‌ای و تعیین دقیق‌تر میزان درگیری غدد کمک کند.

• لنف‌ادم، محدودیت حرکت شانه، درد و بی‌حسی از عوارض احتمالی هستند.

• تمرینات مناسب شانه و توجه به علائم تورم دست اهمیت دارند.

پس از جراحی حفظ پستان، پاتولوژی مشخص می‌کند آیا سلول سرطانی به لبه بافت خارج‌شده رسیده است یا خیر.

اگر حاشیه درگیر باشد، ممکن است نیاز به برداشتن بافت بیشتری وجود داشته باشد.

جراح از محل قبلی مقدار دیگری از بافت اطراف ناحیه تومور را خارج می‌کند.

نمونه جدید برای بررسی پاتولوژی فرستاده می‌شود.

تصمیم بر اساس نوع سرطان، وضعیت حاشیه و سایر یافته‌های پاتولوژی گرفته می‌شود.

هر حاشیه نزدیک الزاماً به معنی نیاز به جراحی مجدد نیست.

• هدف کاهش احتمال باقی ماندن بیماری موضعی در پستان است.

• تغییر بیشتر شکل پستان، عفونت، خونریزی یا تجمع مایع ممکن است ایجاد شود.

نتیجه پاتولوژی مجدد بررسی شده و بر اساس آن برنامه درمان تکمیلی ادامه پیدا می‌کند.